Dil Yanması Neden Olur? Burning Mouth Sendromu Nedir?

Dil Yanması Neden Olur? Burning Mouth Sendromu Nedir?

Dil yanması; dil ucunda, dilin kenarlarında veya dilin tamamında sıcak bir yiyecek ya da içecek tüketilmiş gibi hissedilen yanma, batma, karıncalanma veya acıma şikâyetidir. Bazı kişiler bu hissi “dilim yanıyor”, “dilim sızlıyor”, “ağzım sürekli sıcakmış gibi”, “dilimin ucu karıncalanıyor” veya “ağzımda biber yemişim gibi bir yanma var” şeklinde tarif edebilir.

Dil yanması her zaman tek başına bir hastalık değildir. Ağız kuruluğu, mantar enfeksiyonları, tahriş edici yiyecekler, bazı ağız bakım ürünleri, vitamin ve mineral eksiklikleri, reflü, hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar, diş sıkma, dil itme gibi oral alışkanlıklar ve çeşitli sistemik durumlar dilde yanma hissine neden olabilir.

Ancak ağız içerisinde belirgin yara, enfeksiyon, kızarıklık veya başka bir açıklayıcı problem bulunmadığı halde yanma hissinin uzun süre devam ettiği bazı hastalarda Burning Mouth Syndrome (BMS), Türkçe karşılığıyla Yanan Ağız Sendromu veya Ağız Yanması Sendromu değerlendirilir.

Burning Mouth Sendromunda en dikkat çekici noktalardan biri, hastanın ciddi bir yanma hissetmesine rağmen ağız ve dil dokularının muayene sırasında tamamen normal görünebilmesidir. Bu nedenle problem yalnızca aynaya bakılarak anlaşılmaz ve tanı çoğunlukla diğer olası nedenlerin sistematik olarak dışlanmasını gerektirir.

National Institute of Dental and Craniofacial Research tarafından yayımlanan bilgilere göre Burning Mouth Sendromu; ağızda aylarca veya daha uzun süre devam edebilen yanma, haşlanma hissi ya da karıncalanma ile karakterize ağrılı bir durumdur. Konuyla ilgili ayrıntılı bilimsel bilgiye National Institute of Dental and Craniofacial Research – Burning Mouth Syndrome kaynağından ulaşılabilir.

Burning Mouth Sendromu Nedir?

Burning Mouth Sendromu, ağız içerisinde belirgin bir lezyon veya hastalık görülmediği halde tekrarlayan ya da sürekli yanma hissinin bulunduğu kronik bir orofasiyal ağrı durumudur.

Uluslararası Orofasiyal Ağrı Sınıflandırması olan ICOP’a göre Burning Mouth Sendromu; klinik muayene ve gerekli araştırmalarda belirgin bir nedensel lezyon bulunmamasına rağmen, üç aydan uzun süre boyunca günlük olarak tekrarlayan intraoral yanma veya anormal duyusal hislerle karakterize edilir.

Uluslararası tanı kriterlerini incelemek için International Classification of Orofacial Pain – ICOP kaynağına bakılabilir.

BMS yalnızca dili etkilemez. Yanma hissi;

• Dil ucunda,
• Dilin ön üçte ikilik bölümünde,
• Dilin kenarlarında,
• Dudaklarda,
• Damakta,
• Diş etlerinde,
• Yanakların iç kısmında,
• Boğaza yakın ağız bölgelerinde,
• Ya da ağız boşluğunun tamamında

hissedilebilir.

Bununla birlikte en sık etkilenen bölgelerden biri dildir. Bu nedenle hastaların önemli bir bölümü ilk olarak “dilim neden yanıyor?” sorusuyla diş hekimine başvurabilir.

Dil Yanmasının En Sık Nedenleri Nelerdir?

Dil yanmasının tek bir nedeni yoktur. Hatta Burning Mouth Sendromu tanısının en önemli aşamalarından biri, BMS’yi taklit edebilecek diğer nedenleri araştırmaktır.

Dil yanmasına neden olabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Ağız kuruluğu ve tükürük miktarında azalma
• Oral kandidiyazis gibi mantar enfeksiyonları
• Demir eksikliği
• Vitamin B12 eksikliği
• Folat eksikliği
• Çinko eksikliği
• Anemi
• Diyabet
• Tiroid hastalıkları
• Menopoz ve hormonal değişiklikler
• Gastroözofageal reflü
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Diş macunu veya gargara gibi ürünlere karşı irritasyon
• Baharatlı ve asidik yiyeceklerin aşırı tüketilmesi
• Sigara ve diğer tütün ürünleri
• Alkol içeren ağız gargaraları
• Diş sıkma ve diş gıcırdatma
• Dilin sürekli dişlere sürtünmesi veya bastırılması
• Uygun olmayan protezler
• Keskin diş kenarları veya restorasyonlar
• Ağız mukozası hastalıkları
• Nöropatik ağrı mekanizmaları

Bu nedenle birkaç gündür devam eden dil yanması ile aylar boyunca süren ve ağız muayenesi normal olan yanma şikâyeti aynı şekilde değerlendirilmemelidir.

Dil Yanması Vitamin Eksikliğinden Olabilir mi?

Evet. Bazı vitamin ve mineral eksiklikleri dilde yanma, hassasiyet, ağrı veya dil yüzeyinde değişikliklere neden olabilir.

Özellikle demir, vitamin B12, folat ve çinko düzeyleri bazı hastalarda araştırılması gereken parametreler arasındadır.

Demir veya vitamin B12 eksikliğiyle ilişkili atrofik glossit gelişen hastalarda dil yüzeyi daha düzgün, parlak veya kırmızı görünebilir ve buna yanma hissi eşlik edebilir.

Ancak dil yanması yaşayan herkesin vitamin eksikliği olduğu varsayılmamalıdır. Kontrolsüz şekilde vitamin veya mineral takviyesi kullanmaya başlamak yerine, gerek görüldüğünde ilgili laboratuvar testlerinin yapılması daha doğru bir yaklaşımdır.

Burning Mouth Sendromu açısından değerlendirmede de beslenme eksiklikleri dışlanabilecek sekonder nedenler arasında yer alır.

Ağız Kuruluğu Dil Yanmasına Neden Olabilir mi?

Evet. Ağız kuruluğu dil yanmasıyla oldukça yakından ilişkili olabilen durumlardan biridir.

Tükürük yalnızca ağzı nemlendiren bir sıvı değildir. Ağız dokularının korunmasına, yiyeceklerin kayganlaştırılmasına, tat moleküllerinin taşınmasına ve ağız içindeki kimyasal dengenin korunmasına yardımcı olur.

Tükürüğün azalması durumunda dil ve ağız mukozası çevresel uyaranlara karşı daha hassas hale gelebilir.

Ağız kuruluğu;

• Bazı ilaçlardan,
• Yetersiz sıvı tüketiminden,
• Ağızdan nefes almadan,
• Tükürük bezi problemlerinden,
• Bazı otoimmün hastalıklardan,
• Radyoterapi gibi tedavilerden,
• Yaşa eşlik eden faktörlerden

kaynaklanabilir.

İlginç şekilde Burning Mouth Sendromu bulunan bazı hastalar ağızlarının çok kuru olduğunu hissettikleri halde objektif tükürük ölçümleri normal olabilir. Bu nedenle “ağzım kuru hissediyorum” şikâyeti ile gerçek tükürük üretimindeki azalma birbirinden ayrılmalıdır.

Burning Mouth Sendromu ile kuruluk arasındaki ilişkiyi değerlendiren sistematik derlemeye National Library of Medicine – BMS ve Kuruluk Sistematik Derlemesi üzerinden ulaşılabilir.

Dilde Mantar Enfeksiyonu Yanma Yapar mı?

Evet. Oral kandidiyazis, halk arasında ağız mantarı veya dil mantarı olarak bilinen Candida enfeksiyonu dilde yanma ve hassasiyet oluşturabilir.

Bazı vakalarda dil üzerinde beyaz tabaka görülürken bazı kandidiyazis tiplerinde belirgin beyazlık oluşmayabilir.

Bu nedenle dil yanmasını yalnızca görüntüye bakarak Burning Mouth Sendromu olarak değerlendirmek doğru değildir.

Gerekli durumlarda klinik muayenenin yanı sıra mikrobiyolojik değerlendirme yapılabilir. Enfeksiyon saptanırsa öncelikle buna yönelik tedavi planlanır.

Altta yatan enfeksiyonun ortadan kalkmasıyla yanma şikâyeti düzeliyorsa tablo primer Burning Mouth Sendromundan farklı değerlendirilir.

Reflü Dil Yanmasına Neden Olabilir mi?

Gastroözofageal reflü bazı kişilerde ağız içerisinde asidik veya ekşi tat, boğaz irritasyonu ve yanma şikâyetleriyle birlikte görülebilir.

Ancak her dil yanmasını reflüye bağlamak doğru değildir.

Özellikle yanmayla birlikte;

• Ekşi veya asidik tat,
• Mide yanması,
• Gece reflüsü,
• Boğazda tahriş,
• Sık boğaz temizleme ihtiyacı

bulunuyorsa sistemik değerlendirme gerekebilir.

Burning Mouth Sendromunun tanısında da reflü gibi sekonder nedenlerin değerlendirilmesi önemlidir.

Diş Macunu veya Gargara Dili Yakabilir mi?

Evet. Bazı hastalarda kullanılan ağız bakım ürünlerinin içeriğindeki maddeler ağız dokularında irritasyon oluşturabilir.

Özellikle çok güçlü aromalı ürünler, alkol içeren ağız gargaraları veya bazı diş macunu bileşenleri hassas kişilerde yanma hissini artırabilir.

Dili aşırı sert fırçalamak veya sürekli dil kazıyıcı kullanmak da mekanik tahrişe neden olabilir.

Bu nedenle dil temizliğinde “ne kadar sert o kadar temiz” yaklaşımı doğru değildir.

Dil yanması yeni bir diş macunu, gargara veya ağız bakım ürünü kullanılmaya başladıktan hemen sonra ortaya çıktıysa ürün ile şikâyetin zamanlaması değerlendirilmelidir.

Baharatlı ve Asidik Yiyecekler Dil Yanmasını Artırır mı?

Evet. Özellikle zaten hassas olan bir ağız mukozasında acı, baharatlı, çok sıcak veya yüksek asit içeren yiyecek ve içecekler yanma hissini belirginleştirebilir.

Domates, turunçgiller, asitli içecekler, aşırı sıcak kahve veya çay, yoğun baharatlar ve bazı alkollü içecekler hassasiyeti artırabilir.

Ancak yiyeceklerle artan her yanma Burning Mouth Sendromu değildir.

Burada önemli olan şikâyetin ne kadar süredir devam ettiği, ağız içerisinde görünür bir problem bulunup bulunmadığı ve eşlik eden diğer belirtilerdir.

Burning Mouth Sendromunun Belirtileri Nelerdir?

Burning Mouth Sendromunda yanma tek belirti olmayabilir.

Hastalarda;

• Dilde yanma,
• Dil ucunda batma,
• Ağızda sıcaklık veya haşlanma hissi,
• Karıncalanma,
• Uyuşma,
• Ağız kuruluğu hissi,
• Metalik tat,
• Acı veya farklı tat algısı,
• Tat duyusunda değişiklik,
• Dudaklarda yanma,
• Damakta yanma

görülebilir.

National Institute of Dental and Craniofacial Research, BMS’de yanma veya karıncalanmaya ağız kuruluğu ve tat değişikliklerinin eşlik edebileceğini bildirmektedir.

Dil Yanması Neden Sabah Az, Akşam Daha Fazla Olabilir?

Burning Mouth Sendromunun dikkat çekici özelliklerinden biri belirtilerin gün içerisinde farklı seyir gösterebilmesidir.

Bazı kişiler sabah uyandığında çok hafif bir yanma hissederken şikâyetin öğleden sonra ve akşam saatlerine doğru belirgin şekilde arttığını ifade eder.

Bazı hastalarda ise yanma sabah başladığı andan itibaren gün boyunca yaklaşık aynı şiddette devam eder.

Daha az sayıda hastada belirtiler aralıklı şekilde ortaya çıkabilir.

Bu nedenle yanmanın günün hangi saatinde başladığı ve zaman içerisinde nasıl değiştiği tanısal değerlendirmede önem taşıyabilir.

Yemek Yerken Dil Yanmasının Azalması Normal mi?

Burning Mouth Sendromunun ilginç özelliklerinden biri, bazı hastalarda yanmanın yemek yerken veya bir şey içerken geçici olarak azalabilmesidir.

Normalde ağızda aktif bir yara veya inflamasyon bulunduğunda yemek yemek ağrıyı artırabilir. BMS’de ise bazı kişiler özellikle serin sıvılar tüketirken geçici rahatlama yaşayabilir.

Bu özellik tek başına BMS tanısı koydurmaz ancak hastanın klinik öyküsünün önemli bir parçası olabilir.

Burning Mouth Sendromunda Dil Normal Görünebilir mi?

Evet. Hatta bu durum BMS’nin en önemli özelliklerinden biridir.

Hasta yoğun yanma tarif ettiği halde dilde;

• Yara,
• Ülser,
• Şişlik,
• Belirgin kızarıklık,
• Kitle,
• Enfeksiyon

görülmeyebilir.

Bu durum belirtilerin gerçek olmadığı anlamına gelmez.

Burning Mouth Sendromunun ağrı ve tat duyusunu taşıyan sinir sistemindeki fonksiyon değişiklikleriyle ilişkili olabileceğine yönelik giderek artan bilimsel kanıt bulunmaktadır.

Küçük sinir liflerinin rolünü inceleyen güncel sistematik derlemeler, bazı BMS hastalarında periferik ve merkezi duyusal sinir fonksiyonlarında değişiklikler bulunduğunu göstermektedir. Ayrıntılı bilimsel çalışma için Small Fiber Neuropathy in Burning Mouth Syndrome: A Systematic Review incelenebilir.

Ağız içerisinde görünür problem bulunmaması ağız sağlığının mutlaka tamamen normal olduğu anlamına gelmediğinden Melsadent’in Dişler Sağlıklı Görünürken Ağız Sağlığı Bozuk Olabilir mi? içeriği de bu konuda yararlı bilgiler sunmaktadır.

Primer ve Sekonder Burning Mouth Sendromu Arasındaki Fark Nedir?

Burning Mouth Sendromu değerlendirilirken primer ve sekonder ayrımı önemlidir.

Primer Burning Mouth Sendromunda gerekli değerlendirmeler yapılmasına rağmen yanmayı açıklayacak başka bir lokal veya sistemik neden bulunamaz. Günümüzde primer BMS’nin ağrı ve tat sistemlerini etkileyen nöropatik mekanizmalarla ilişkili olabileceği düşünülmektedir.

Sekonder ağız yanmasında ise yanmanın altında başka bir neden bulunmaktadır.

Örneğin;

• Vitamin B12 eksikliği,
• Demir eksikliği,
• Oral kandidiyazis,
• Ağız kuruluğu,
• Diyabet,
• Tiroid bozuklukları,
• Reflü,
• Bazı ilaçlar,
• Dental materyallere veya ağız bakım ürünlerine karşı reaksiyon

yanmaya neden olabilir.

Sekonder neden bulunduğunda tedavinin temel amacı yalnızca yanma hissini baskılamak değil, altta yatan problemi düzeltmektir.

Burning Mouth Sendromu Kimlerde Daha Sık Görülür?

BMS herkeste görülebilmesine rağmen orta ve ileri yaş grubunda ve özellikle menopoz sonrası kadınlarda daha sık rapor edilmektedir.

Merck Manual Professional Edition’da yer verilen epidemiyolojik veriler, Burning Mouth Sendromunun toplum genelinde sık görülen bir hastalık olmadığını ve menopoz sonrası kadınlarda daha fazla görülebildiğini belirtmektedir.

Güncel klinik bilgiler için Merck Manual Professional – Burning Mouth Syndrome kaynağı incelenebilir.

Bununla birlikte yaş veya cinsiyet tek başına teşhis için yeterli değildir. Genç bir hastada uzun süreli dil yanması varsa belirtiler yine değerlendirilmelidir.

Menopoz Dil Yanmasına Neden Olabilir mi?

Burning Mouth Sendromunun menopoz sonrası kadınlarda daha sık görülmesi hormonal faktörlerin araştırılmasına neden olmuştur.

Ancak “menopoza giren herkesin dili yanar” veya “BMS tamamen östrojen eksikliğinden kaynaklanır” şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

BMS çok faktörlü bir durumdur. Hormonal değişikliklerin yanı sıra sinir sistemi, ağız kuruluğu, tat duyusu, sistemik hastalıklar ve çeşitli psikososyal faktörler birlikte değerlendirilmektedir.

Stres ve Kaygı Dil Yanması Yapar mı?

Stres, anksiyete ve depresif belirtiler BMS hastalarında sıklıkla araştırılan faktörler arasındadır.

Ancak hastaya “ağzınızda hiçbir şey yok, sorun tamamen psikolojik” demek doğru bir yaklaşım değildir.

Burning Mouth Sendromunun güncel yaklaşımında nöropatik ve psikososyal mekanizmaların birbirini etkileyebileceği kabul edilmektedir.

Kronik ağrı stres düzeyini artırabilir; yüksek stres de kişinin ağrı algısını ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle bazı hastalarda tedavi yalnızca ağız içerisindeki belirtileri değil, kronik ağrıyla başa çıkmayı da kapsayan multidisipliner bir yaklaşım gerektirebilir.

Diş Sıkma ve Dil Yanması Arasında İlişki Var mı?

Bazı oral parafonksiyonel alışkanlıklar ağız içerisinde rahatsızlık hissini artırabilir.

Diş sıkma, çene sıkma ve diş gıcırdatma sırasında çene kaslarında aşırı aktivite oluşabilir. Bazı kişilerde buna dilin dişlere sürekli bastırılması, dil ucunun ısırılması veya ağız dokularında tekrarlayan mekanik irritasyon eşlik edebilir.

Diş sıkma şüphesi bulunan hastalar Melsadent’in Diş Sıkma (Bruksizm) Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri içeriğini inceleyebilir.

Dil İtme Alışkanlığı Yanma Hissini Etkileyebilir mi?

Dilin gün boyunca sürekli olarak dişlere bastırılması veya ağız içerisindeki belirli bölgelere sürtünmesi bazı kişilerde irritasyon hissine katkıda bulunabilir.

Burning Mouth Sendromunun ayırıcı değerlendirmesinde oral alışkanlıkların sorgulanmasının nedenlerinden biri de budur.

Dil pozisyonu ve dil itme hakkında ayrıntılı bilgi için Melsadent’in Dil İtme Alışkanlığı Ön Dişleri Bozar mı? makalesi incelenebilir.

Burning Mouth Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?

Burning Mouth Sendromunun tek başına tanı koyduran özel bir kan testi, röntgen veya görüntüleme yöntemi bulunmamaktadır.

Bu nedenle BMS temel olarak bir dışlama tanısıdır.

Diş hekimi öncelikle hastanın şikâyetini ayrıntılı olarak dinler ve ağız içini değerlendirir.

Değerlendirmede;

• Yanmanın ne zaman başladığı,
• Hangi bölgelerde bulunduğu,
• Gün içinde değişip değişmediği,
• Yemekle artıp azalmadığı,
• Ağız kuruluğunun bulunup bulunmadığı,
• Tat değişikliği olup olmadığı,
• Kullanılan ilaçlar,
• Sistemik hastalıklar,
• Ağız bakım ürünleri,
• Sigara ve benzeri alışkanlıklar,
• Diş sıkma veya dil itme davranışı

sorgulanabilir.

Ağız muayenesinde dişler, diş etleri, dil, ağız mukozası, protezler ve mevcut restorasyonlar değerlendirilir.

Melsadent’te mevcut diş eti ve çevre dokuların değerlendirilmesi gereken hastalar için Diş Eti Tedavisi (Periodontoloji) sayfasında ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Dil Yanması İçin Hangi Testler Yapılabilir?

Her hastaya aynı testlerin yapılması gerekmez.

Hastanın tıbbi öyküsüne ve muayene bulgularına göre;

• Tam kan sayımı,
• Demir ve ferritin düzeyleri,
• Vitamin B12 ve folat,
• Kan şekeri değerlendirmesi,
• Tiroid fonksiyon testleri,
• Gerekli görülen diğer vitamin ve mineral düzeyleri,
• Oral kültür veya sürüntü,
• Tükürük akış değerlendirmesi,
• Alerji değerlendirmesi,
• Gerekli durumlarda biyopsi veya görüntüleme

gündeme gelebilir.

Amaç BMS’yi “kanıtlayan” bir test yapmak değil, dil yanmasına neden olabilecek diğer hastalıkları araştırmaktır.

Dil Yanması Ne Zaman Ciddiye Alınmalıdır?

Dilde kısa süreli yanma sıcak içecek, acı yiyecek veya geçici tahriş sonrasında görülebilir.

Ancak yanma;

• Haftalar boyunca devam ediyorsa,
• Her gün tekrar ediyorsa,
• Şiddeti giderek artıyorsa,
• Yemek yemeyi etkiliyorsa,
• Tat değişikliği eşlik ediyorsa,
• Belirgin ağız kuruluğu varsa,
• Dilde yara veya renk değişikliği varsa,
• Boyunda kitle veya şişlik fark ediliyorsa,
• Yutma güçlüğü bulunuyorsa,
• Açıklanamayan kilo kaybı gibi başka belirtiler eşlik ediyorsa

profesyonel değerlendirme geciktirilmemelidir.

Özellikle iyileşmeyen ağız yaraları veya kalıcı doku değişiklikleri Burning Mouth Sendromu kabul edilerek geçiştirilmemelidir.

Burning Mouth Sendromu Tedavisi Nasıl Yapılır?

Burning Mouth Sendromunun tedavisi, yanmanın primer mi yoksa başka bir hastalığa bağlı mı olduğuna göre değişir.

Sekonder bir neden belirlenirse öncelikle bu durum tedavi edilir.

Örneğin;

• Mantar enfeksiyonu varsa uygun antifungal tedavi,
• Vitamin veya mineral eksikliği doğrulanmışsa uygun replasman,
• Ağız kuruluğu varsa nedenine yönelik yaklaşım,
• İrritan ağız bakım ürünü varsa ürünün değiştirilmesi,
• Uygun olmayan protez veya keskin dental alan varsa düzeltilmesi,
• Sistemik hastalık varsa ilgili branş tarafından yönetilmesi

gerekebilir.

Primer Burning Mouth Sendromunda ise tedavi daha karmaşıktır ve tek bir yaklaşım herkeste aynı sonucu vermez.

Nöropatik ağrıyı hedefleyen bazı ilaçlar, topikal uygulamalar, bilişsel davranışçı yaklaşımlar ve çeşitli destekleyici tedaviler bilimsel çalışmalarda değerlendirilmiştir.

Ancak ilaç seçimi mutlaka hekim tarafından yapılmalıdır. İnternette Burning Mouth Sendromu için önerilen clonazepam, gabapentin, capsaicin, antidepresanlar veya alfa lipoik asit gibi ürünlerin kendi kendine kullanılmaya başlanması doğru değildir.

Burning Mouth Sendromunda alfa lipoik asit çalışmalarını değerlendiren sistematik derlemeye Alpha-Lipoic Acid in Burning Mouth Syndrome – Systematic Review üzerinden ulaşılabilir.

Burning Mouth Sendromu Tamamen Geçer mi?

Bu sorunun herkese uyan tek bir cevabı yoktur.

Eğer yanmanın altında vitamin eksikliği, mantar enfeksiyonu, irritasyon veya başka düzeltilebilir bir neden bulunuyorsa neden ortadan kaldırıldığında belirtiler önemli ölçüde azalabilir veya tamamen kaybolabilir.

Primer BMS ise kronik seyredebilir ve bazı hastalarda aylar veya yıllar boyunca devam edebilir.

Tedavide amaç her zaman tek seansta yanmayı tamamen ortadan kaldırmak değildir. Bazı hastalarda semptomların şiddetini azaltmak, yemek yeme ve uyku kalitesini iyileştirmek ve kronik ağrının günlük yaşama etkisini azaltmak öncelikli hedef olabilir.

Dil Yanmasına Evde Ne İyi Gelebilir?

Evde uygulanabilecek bazı basit önlemler geçici rahatlama sağlayabilir ancak altta yatan nedenin araştırılmasının yerini tutmaz.

Şikâyeti artıran faktörlere göre;

• Yeterli su tüketmek,
• Serin su yudumlamak,
• Aşırı sıcak yiyecek ve içeceklerden kaçınmak,
• Çok acı ve baharatlı yiyecekleri sınırlamak,
• Asitli içecekleri azaltmak,
• Alkol içeren gargaraları bırakmak,
• Tütün ürünlerinden kaçınmak,
• Dili sert şekilde fırçalamamak,
• Ağız kuruluğu bulunan kişilerde şekersiz sakız kullanmayı değerlendirmek

yararlı olabilir.

NIDCR da BMS hastalarında soğuk içeceklerin, buz parçalarının veya şekersiz sakızın bazı kişilerde geçici rahatlama sağlayabileceğini; tütün, sıcak ve baharatlı yiyecekler, alkol içeren gargaralar ve yüksek asitli ürünlerin ise ağız irritasyonunu artırabileceğini belirtmektedir.

Karbonat, Limon veya Sirke Dil Yanmasına İyi Gelir mi?

Dil yanmasının nedenini bilmeden yoğun karbonat, limon, sirke, bitkisel yağlar veya başka kimyasal ürünlerin ağız içine uygulanması önerilmez.

Özellikle limon ve sirke gibi yüksek asitli ürünler hassas ağız dokularındaki yanma hissini daha da artırabilir.

İnternette yer alan “dil yanmasını anında geçirir” şeklindeki önerilerin büyük bölümü altta yatan nedeni dikkate almaz.

Uzun süren yanmada amaç yalnızca bölgeyi geçici olarak uyuşturmak değil, belirtilerin nedenini belirlemektir.

Dil Yanması ile Diş Eti Problemleri Karıştırılabilir mi?

Bazı hastalar ağız içerisindeki yanmanın tam olarak dilde mi, diş etinde mi yoksa bütün ağızda mı olduğunu ayırt etmekte zorlanabilir.

Diş etlerinde yanmaya;

• Kanama,
• Şişlik,
• Kızarıklık,
• Diş taşı,
• Ağız kokusu,
• Diş eti çekilmesi

eşlik ediyorsa periodontal problemler değerlendirilmelidir.

Diş etinde yanma, kaşıntı veya benzeri farklı duyusal şikâyetleri olan kişiler Melsadent’in Diş Eti Kaşıntısı Neden Olur? içeriğinden de ayrıntılı bilgi alabilir.

Dil Yanması İçin Hangi Doktora Gidilir?

Uzun süreli dil veya ağız yanması yaşayan kişinin ilk değerlendirmesinde diş hekimi önemli bir rol oynar.

Diş hekimi ağız içerisinde;

• Diş kaynaklı sorunları,
• Diş eti hastalıklarını,
• Keskin diş veya restorasyonları,
• Protez irritasyonlarını,
• Ağız mukozası değişikliklerini,
• Mantar enfeksiyonlarını,
• Oral alışkanlıkları

değerlendirebilir.

Bulgu ve belirtilere göre dahiliye, kulak burun boğaz, nöroloji, gastroenteroloji, endokrinoloji veya başka branşlardan görüş alınması gerekebilir.

Burning Mouth Sendromu bazı hastalarda multidisipliner değerlendirme gerektiren bir durumdur.

Melsadent’te Uzun Süren Dil Yanması Nasıl Değerlendirilebilir?

Uzun süreli dil yanmasında yalnızca “dilde yara var mı?” sorusuna bakmak yeterli olmayabilir.

Melsadent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde yapılacak ağız ve diş değerlendirmesinde hastanın şikâyetinin diş, diş eti, ağız mukozası, mevcut restorasyonlar, protezler veya oral alışkanlıklarla ilişkili olup olmadığı incelenebilir.

Belirtilerin Burning Mouth Sendromu veya sistemik bir problemle ilişkili olabileceği düşünülüyorsa gerekli yönlendirmeler planlanabilir.

Melsadent’in ağız ve diş sağlığı alanında sunduğu uygulamalar hakkında Tedavilerimiz sayfasından bilgi alınabilir.

Uzun süredir devam eden dil yanması, ağızda yanma, karıncalanma, tat değişikliği veya açıklanamayan ağız hassasiyeti yaşıyorsanız Melsadent Online Randevu sayfası üzerinden değerlendirme talebi oluşturabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Dil yanması neden olur?

Dil yanması; ağız kuruluğu, mantar enfeksiyonları, vitamin B12 veya demir eksikliği, reflü, diyabet, tiroid hastalıkları, bazı ilaçlar, ağız bakım ürünlerinin oluşturduğu tahriş, baharatlı yiyecekler, oral alışkanlıklar veya Burning Mouth Sendromu gibi çok farklı nedenlerden kaynaklanabilir.

Dilim yanıyor ama hiçbir şey görünmüyor, neden olabilir?

Ağız muayenesinde görünür bir lezyon bulunmamasına rağmen uzun süredir devam eden yanma, Burning Mouth Sendromunda görülebilir. Ancak BMS tanısından önce ağız kuruluğu, enfeksiyon, vitamin eksiklikleri, ilaçlar ve sistemik hastalıklar gibi diğer olası nedenlerin dışlanması gerekir.

Burning Mouth Sendromu nedir?

Burning Mouth Sendromu; ağızda görünür bir hastalık veya lezyonla açıklanamayan, genellikle üç aydan uzun süren tekrarlayıcı yanma veya anormal duyusal hislerle karakterize kronik bir orofasiyal ağrı durumudur.

Burning Mouth Sendromu en çok nerede hissedilir?

En sık dil etkilenir. Özellikle dil ucu, dilin kenarları ve ön bölgesinde yanma görülebilir. Bunun yanında dudaklar, damak, diş etleri veya bütün ağız etkilenebilir.

Dil ucunda yanma neden olur?

Dil ucunda yanma lokal tahriş, dili ısırma veya dişlere bastırma, ağız kuruluğu, beslenme eksiklikleri, mantar enfeksiyonu ve Burning Mouth Sendromu gibi nedenlerle ortaya çıkabilir.

Dil yanması B12 eksikliğinden olur mu?

Vitamin B12 eksikliği bazı kişilerde glossit ve dilde yanma oluşturabilir. Ancak yalnızca dil yanmasına bakarak B12 eksikliği tanısı konulamaz. Gerekli durumlarda kan testleriyle değerlendirme yapılmalıdır.

Demir eksikliği dili yakar mı?

Demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi bazı hastalarda dil yüzeyinde hassasiyet, atrofik değişiklikler ve yanma hissiyle ilişkili olabilir.

Ağız mantarı dilde yanma yapar mı?

Evet. Oral kandidiyazis dilde yanma ve hassasiyet oluşturabilir. BMS tanısı konmadan önce ağız içerisindeki enfeksiyonların dışlanması önemlidir.

Ağız kuruluğu dil yanması yapar mı?

Evet. Tükürüğün azalması veya kişinin yoğun ağız kuruluğu hissetmesi ağız mukozasının hassaslaşmasına ve yanmaya katkıda bulunabilir.

Burning Mouth Sendromu bulaşıcı mıdır?

Hayır. Primer Burning Mouth Sendromu bulaşıcı bir hastalık değildir. Ancak yanmanın altında mantar veya başka bir enfeksiyon bulunuyorsa durum ayrıca değerlendirilmelidir.

Burning Mouth Sendromu kanser midir?

Hayır. Burning Mouth Sendromu ağız kanseri değildir. Ancak uzun süre iyileşmeyen yara, kitle, tek taraflı kalıcı lezyon, açıklanamayan kanama veya belirgin doku değişikliği gibi bulgular BMS olarak kabul edilmeden profesyonel olarak değerlendirilmelidir.

Burning Mouth Sendromu tehlikeli midir?

Primer BMS genellikle yaşamı tehdit eden bir hastalık değildir ancak kronik ağrı nedeniyle yemek yeme, uyku, sosyal yaşam ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Ayrıca yanmanın altında başka bir hastalık bulunabileceği için uzun süren belirtiler değerlendirilmelidir.

Dil yanması stresten olur mu?

Stres ve anksiyete bazı hastalarda belirtilerin şiddetini etkileyebilir. Ancak uzun süren dil yanmasını yalnızca strese bağlamak doğru değildir. Öncelikle ağız ve sistemik nedenler araştırılmalıdır.

Burning Mouth Sendromu psikolojik midir?

BMS’yi yalnızca psikolojik bir hastalık olarak tanımlamak güncel bilimsel bilgilerle uyumlu değildir. Sinir sistemi ve nöropatik ağrı mekanizmalarının önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Psikolojik ve sosyal faktörler ise kronik ağrı algısını ve yaşam kalitesini etkileyebilir.

Burning Mouth Sendromunda tat değişikliği olur mu?

Evet. Bazı kişilerde metalik veya acı tat, sürekli farklı bir tat hissi veya tat algısında değişiklik yanmaya eşlik edebilir.

Burning Mouth Sendromunda dil görüntüsü değişir mi?

Primer BMS’de ağız ve dil çoğunlukla normal görünebilir. Görünür lezyon veya belirgin renk değişikliği bulunması başka nedenlerin araştırılmasını gerektirebilir.

Dil yanması kaç günde geçer?

Nedene göre değişir. Sıcak yiyecek veya mekanik tahrişe bağlı hafif yanmalar kısa sürede düzelebilirken Burning Mouth Sendromu aylar veya yıllar sürebilir. Haftalar boyunca devam eden veya tekrarlayan şikâyetlerin değerlendirilmesi gerekir.

Burning Mouth Sendromu kendiliğinden geçer mi?

Bazı hastalarda belirtiler zaman içerisinde azalabilir ancak bunun ne zaman gerçekleşeceğini öngörmek mümkün değildir. Sekonder bir neden varsa bu nedenin tedavi edilmesi belirtilerin düzelmesini sağlayabilir.

Burning Mouth Sendromuna hangi ilaç iyi gelir?

Herkes için geçerli tek bir ilaç yoktur. BMS tedavisinde çeşitli nöropatik ağrı ilaçları ve topikal yaklaşımlar araştırılmıştır ancak tedavi hastanın durumuna göre hekim tarafından planlanmalıdır. Reçeteli ilaçlar kendi kendine başlanmamalıdır.

Dil yanmasına limon iyi gelir mi?

Genellikle önerilmez. Limon yüksek asit içerdiği için hassas ağız mukozasında yanmayı daha da artırabilir.

Dil yanmasına ne iyi gelir?

Nedene bağlıdır. Serin su tüketmek, ağız dokularını tahriş eden çok sıcak, asitli ve baharatlı ürünleri azaltmak bazı kişilerde geçici rahatlama sağlayabilir. Kalıcı çözüm için yanmanın nedeninin belirlenmesi gerekir.

Dil Yanmasını Görmezden Gelmeyin

Dil yanması bazen birkaç gün içerisinde geçen basit bir tahrişten kaynaklanabilir. Ancak haftalar veya aylar boyunca devam eden, özellikle ağız içerisinde görünür bir problem bulunmadığı halde her gün tekrarlayan yanma farklı şekilde değerlendirilmelidir.

Burning Mouth Sendromu; dilde ve ağız içerisinde kronik yanma, batma, karıncalanma, ağız kuruluğu hissi ve tat değişiklikleriyle ortaya çıkabilen kompleks bir orofasiyal ağrı durumudur.

Bununla birlikte her dil yanması Burning Mouth Sendromu değildir.

Vitamin ve mineral eksiklikleri, mantar enfeksiyonları, ağız kuruluğu, reflü, endokrin hastalıklar, kullanılan ilaçlar, ağız bakım ürünleri, mekanik tahriş ve oral alışkanlıklar benzer belirtiler oluşturabilir.

Bu nedenle en önemli adım, internet üzerinden belirtilere bakarak kendi kendine BMS tanısı koymak yerine ağız ve diş muayenesiyle olası nedenleri sistematik olarak değerlendirmektir.

Özellikle yanma uzun süredir devam ediyorsa, gün içerisinde giderek artıyorsa, tat değişikliği veya ağız kuruluğu eşlik ediyorsa ya da günlük yaşamı ve yemek yemeyi etkilemeye başladıysa profesyonel değerlendirme geciktirilmemelidir.

Melsadent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde ağız, diş, diş eti ve çevre dokular değerlendirilerek yanmanın ağız içerisindeki olası nedenleri araştırılabilir; gerekli durumlarda diğer tıbbi branşlarla birlikte değerlendirme planlanabilir.